DZIENNIKARSTWO
FILOLOGIA POLSKA
POLONISTYKA STOSOWANA

Na skróty





Nowości wydawnicze






  

  












Przyboś dzisiaj


Przyboś dzisiaj


pod red. Zenona Ożoga, Janusza Pasterskiego, Magdaleny Rabizo-Birek

Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 

Rzeszów 2017

ss.592

Recenzował: prof. dr hab. Jacek Łukasiewicz

 

 

      W październiku 2015 roku minęło czterdzieści pięć lat od śmierci Juliana Przybosia. Księga Przyboś dzisiaj pokazuje jak go się teraz widzi, czyta, ocenia, w jakie wpisywany jest konteksty. Słowa „Księga” używam nie tylko ze względu na liczbę arkuszy autorskich, ale także wartość umieszczonych w niej poszukiwań: faktów, rozbiorów i ocen. Jest tu zatem Przyboś modernista, poeta awangardowy umieszczony w dwudziestoleciu międzywojennym, programotwórca i poeta posługujący się własnym poetyckim idiomem. Drugi to Przyboś ukazany w kontekście życia literackiego, związany ze „Zwrotnicą”, niszczący Kasprowicza, zwalczający Skamandrytów. Stale broniący swojej niezależności poetyckiej, niepoddający się socrealizmowi, walczący o optymistyczny kształt poezji. Autor Ody do turpistów, recenzent poetyckich debiutów, redaktor „Odrodzenia” i „Poezji”. To Przyboś, uznany przez Błońskiego za biegun przeciwstawny poetyckiemu biegunowi Miłosza. Trzeci Przyboś to poeta w kontekście historii politycznej. Tu ważna jest jego biografia, znana i wydobywana z archiwów, konfrontowana z ludzką pamięcią. Gimnazjum w Rzeszowie, udział w obronie Lwowa, w wojnie 1920, potem związek z obozem Piłsudskiego. Mocny zwrot rewolucyjny. Sowiecki Lwów. Okupacja niemiecka przeżywana w rodzinnej Gwoźnicy. I gwałtowny akces do nowej władzy. Wystąpił z partii po Październiku, wstrząśnięty zamordowaniem Imre Nagy’a. Potem, aż do śmierci dystansował się od polityki. Czwarty Przyboś to poeta metafizyczny, ekstatyczny, kosmiczny, swoją poezją przekraczający horyzonty programowych przekonań a także Przyboś chory, szukający wyjaśnień w poezji, stający przed tajemnicą śmierci. Wszystkie postaci Przybosia w wymienionych kontekstach pojawiają się w tej Księdze. Przyboś dzisiaj nie jest twórcą zapomnianym, ani poetą ze szkolnego kanonu, dostępnym w uproszczonej i stereotypowej formie, a stale przywoływaną żywą tradycją.

Z recenzji prof. Jacka Łukasiewicza



Dodano: 2018-06-22 13:52:19


« Wstecz